Soạn bài Mẹ Hiền Dạy Con – Ngữ văn 6

0

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

– Người biên soạn: Lưu Hướng (Học giả Nho gia thời Tây Hán).

– Người dịch: Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc và Tử An Trần Lê Nhân.

2. Tác phẩm

– Bản nguyên tác: Truyện được trích ra từ sách “Liệt nữ truyện”.
Liệt nữ truyện là bộ sách giới thiệu hành vi của phụ nữ Trung Quốc thời cổ đại, do tác giả Lưu Hướng biên soạn vào năm 18 trước Công nguyên, đời Hán đế.

– Bản dịch: Truyện “Mẹ hiền dạy con” in trong Cổ học tinh hoa của Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân xuất bản năm 1926.

– Nhân vật chính: Mạnh Tử (372 – 289 TCN), tên là Mạnh Kha, tự là Tử Dư.

– Quê: đất Trâu, nước Lỗ (nay là Sơn Đông- Trung Quốc).

– Ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng của Khổng Tử, được suy tôn là Á thánh.

– Tác phẩm: “Mạnh Tử”.

3. Thể loại

Truyện trung đại

4. Tóm tắt

Thầy Mạnh Tử lúc nhỏ hay bắt chước, nên người mẹ đã phải chuyển nhà tới ba lần (từ vị trí gần nghĩa địa chuyển đến gần chợ, rồi đến gần trường học) để có chỗ ở phù hợp với việc học tập của con. Mạnh mẫu giữ lời, tránh cho con hiểu lầm nhưng cũng rất cương quyết trong dạy con.

II. Phân tích

1. Các sự việc chính

–> Môi trường sống có tác động sâu sắc tới sự hình thành và phát triển  nhân cách con người.

2. Ý nghĩa của việc giáo dục con

* Ba sự việc đầu

– Dạy con bằng cách chuyển nơi ở

+ Môi trường xấu thì bất lợi cho con

+ Môi trường tốt có lợi cho con

–> Chọn môi trường sống có lợi nhất cho việc hình thành nhân cách của con mình => Gián tiếp dạy con

* Hai sự việc sau

– Sự việc 4: Không được dạy con nói dối, phải dạy con chữ tín, đức tính thành thật.

– Sự việc 5: Dạy con phải chuyên cần học tập –> Dạy con bằng cách ứng xử hàng ngày => Trực tiếp dạy con

—> Mạnh mẫu là một người mẹ tuyệt vời: Yêu con, thông minh, khéo léo, nghiêm khắc trong việc dạy dỗ, giáo dục con thành bậc vĩ nhân.

3. Bài học giáo dục con cái

– Chọn môi trường tốt, dạy đạo đức, lòng say mê học tập.

– Không nuông chiều, phải nghiêm khắc dựa trên niềm yêu thương

III. Luyện tập

4. Chuyện mẹ con thầy Mạnh Tử khiến chúng ta phải suy nghĩ về đạo làm con. Làm con, thiết nghĩ trước hết phải lấy việc tôn kính cha mẹ làm đầu. Không những thế, để làm vui lòng cha mẹ, mỗi chúng ta cần phải ra sức học hành. Con cái học hành chăm chỉ, giỏi giang, đó cũng là ước nguyện, là niềm hi vọng trọn đời của cha mẹ. Học hành chăm chỉ, giỏi giang, thiết nghĩ đó cũng là cách đến đáp công ơn có ý nghĩa nhất của con cái đối với cha mẹ của mình.

5. Có hai yếu tố Hán Việt đồng âm:

– tử: chết

– tử: con

Cho biết các kết hợp sau được sử dụng với nghĩa nào?

Công tử, tử trận, bất tử, hoàng tử, đệ tử, cảm tử.

Trả lời: Trong các từ: tử trận, bất tử, cảm tử (từ tử được dùng với nghĩa chết). Các từ còn lại, từ tử được dùng với nghĩa là con.

SHARE